CZYNNA OCHRONA DUDKA W POWIECIE PROSZOWICKIM

Dudek jest niezwykłym ptakiem, który zamieszkuje specyficzne środowisko. Preferuje krajobraz rolniczy, skraje lasów, ogólnie tereny ciepłe i dobrze nasłonecznione o charakterze suchym. W powiecie proszowickim znaleźliśmy miejsce gdzie bytują dudki. Ptaki pojawiały się w okolicy - można je było obserwować i usłyszeć nawołującego samca. Gdzie dokładnie znajdowała się lokalizacja ich gniazda tego nie wiadomo. Dudki odkryłem w zeszłym roku przypadkiem na jednym z ornitologicznych spacerów. W tym roku powstała inicjatywa na założenie budek lęgowych, które miały służyć poprawie lokalnej populacji tego coraz rzadszego ptaka. Dwie skrzynki testowe zostały powieszone na wybranych miejscach 23 kwietnia. Jedna niedaleko polnej drogi, rzadko uczęszczanej, druga na skraju lasu z widokiem na malownicze pola i łąki. Miejsca wymarzone dla tych ptaków. Czy skorzystają z dogodności w przyszłym sezonie lęgowym czas pokarze. W tym roku zagnieździły się tam szpaki w budce nr. 1 i bogatki w nr. 2. Planujemy dowiesić jeszcze jedną w innej miejscowości gdzie mogły by się znajdować żerowiska tego ptaka. W powiecie proszowickim w kilku miejscowościach w różnych gminach można jeszcze zobaczyć gospodarstwa gdzie występują krowy. To korzystnie wpływa na dudka. W rolnym plenerze rosną także wierzby głowiaste - relikt dawnej wsi, który jest nadal kultywowany z uwagi na korzyści jakie dają gałęzie (opał). Jak utrzyma się populacja dudka i czy zajmie on powieszone budki czas pokaże.

Żerujący dudek. Fot. G. Burzyński

Dudek żeruje na ziemi. Fot. G. Burzyński

Montowanie budki. Fot. K. Chojnacka

Budka na modrzewiu. Fot. MM

Montowanie blisko lasu. Fot. K. Chojnacka

Dudki. Rys. MM

BURZE NIE SPRZYJAJĄ PTAKOM

Ogromne ulewy nie sprzyjają ptasim lęgom i pisklętom. Dorosłe z trudem próbują przetrwać nawałnice, a co dopiero podloty. Po takich zawirowaniach pogodowych rodzice szukają młodych i nieustannie nawołują. Masa młodocianych ptaków i innych zwierząt ginie podczas gwałtownych zrywów i załamań pogody. W deszczowe i chłodne lata duży odsetek piskląt nie dożywa dorosłości, przepadają nierzadko całe lęgi. Miałem okazję uwiecznić kiedyś przypadkiem znalezione w polu czosnku gniazdo skowronka. Lęg był ukryty wśród niskich chwastów, praktycznie niewidoczny dla oka. Należy uważać kiedy wykonuje się prace polowe czy spaceruje po łąkach by nie zniszczyć gniazd naziemnych ptaków. Niestety gniazdo wraz ze zniesieniem nie przetrwało orkanu który narobił ogromnych szkód. Połamane drzewa zalane i zamulone pola to efekt sił przyrody, na które nie mamy wpływu. Zwierzęta muszą radzić sobie w trudnych warunkach. Przetrwają najbardziej odporni na złe czynniki atmosferyczne. Zimno i głód zbierają żniwo. Przemoczone pióra prowadzą do zachwiania ciepłoty ciała. Ptak wychładza organizm, choruje i umiera. Wiele z lęgów małych ptaków śpiewających przepada z uwagi na ciągły, utrzymujący się przez dłuższy czas deszcz. Najbardziej cierpią ptaki o stepowym charakterze środowiska występowania i te lubiące ciepło i słońce jak żołny, dudki, kraski, lelki, ptaki wróblowe. Sowy w deszczową pogodę nie mogą zlokalizować ofiar i głodują. Słabsze i nie najedzone przed okresem kryzysu ptaki padają.

Potężne chmury burzowe. Fot. MM

Lęg skowronka - niestety przepadł w burzy. Fot. MM

ŻÓŁTY RYCERZ - KULCZYK

Kulczyk (Serinus serinus) jest naszym najmniejszym łuszczakiem. Żółtym ubarwieniem samiec przypomina miniaturowego kanarka.  Samica niepozorna, kreskowana i bardziej zielonkawa. Wytrwale i ciągle śpiewa jeną powtarzaną zwrotkę brzmiącą jak piszczenie kółka od wózka, które skrzypi. Zaniepokojony wydaje długie trilllillli. Śpiewa także w locie. Samiec śpiewa siedząc na linkach, na czubku drzewa, dachu domu. Występuje w krajobrazie rolniczym z zadrzewieniami, w parkach, na skraju lasów pojawia się rzadziej. Wędrowny. Osobniki południowoeuropejskie osiadłe. Gniazduje na drzewach. Gniazdo jest solidnie uplecione na odstającej gałęzi. Pisklęta karmione są owadami, ptaki dorosłe żywią się nasionami rozmaitych roślin zielnych, które zbierają z ziemi lub siedząc na chwastach. Kulczyk chętnie kąpie się w piasku, a także w kałuży. Często można obserwować tego ptaka na wsiach, gdzie może śpiewać na raz kilka samców. Szczególnie ciekawy jest lot kulczyka. Wygląda chwiejnie, a ptak macha skrzydłami niedbale. Skrzydła są dość szerokie. Jesienią występuje w stadach mieszanych z innymi ziarnojadami. Można go pomylić z czyżem, szczególnie samice.

Kulczyk - samiec. Fot.MM

Czas na drobną kosmetykę. Fot. MM

Prawdziwy żółty rycerz. Fot. MM

Samce często śpiewają na eksponowanych miejscach. Fot. MM