6 września 2014

CO JEDZĄ USZATKI Z WITOWA ?

Sowy uszate zwane uszatkami (Asio otus) żywią się w 90 do 100 procentach gryzoniami. Zjadają także owady, małe ptaki. W Witowie znajdowało się stanowisko lęgowe uszatki. Pod gniazdem znaleźliśmy mnóstwo świeżych wypluwek. Pobocze drogi było w jednym miejscu usiane wypluwkami. Sowy zajmowały prawdopodobnie gniazdo po grzywaczu. Kiedy gniazdo rozpadło się - ptaki opuściły to miejsce. Część materiału jaki zgromadziłem przekazałem za pośrednictwem koledze, który wysłał je do badań naukowych - w celu stwierdzenia jakie gryzonie wchodzą w skład diety uszatki z Witowa. Dotarły wszystkie pięć wypluwek, zapakowanych w specjalne woreczki. Wyniki przedstawiono następująco:

Wypluwki uszatki
1. i 2. Arvicola terrestris (1 okaz w dwóch wypluwkach - głowa w jednej, tułów w drugiej)
3. Microtus arvalis,  Apodemus flavicollis
4.  Microtus arvalis, Micromys minutus, Apodemus agrarius

5. Microtus arvalis (3x)

Wnioski są następujące, w 5 wypluwkach znaleziono kości sześciu gatunków gryzoni, występujących w Witowie. Sowy polowały na ofiary dostępne w areale łowieckim. 
Najpopularniejszy był nornik zwyczajny - Microtus arvalis, drugi w kolejności karczownik - Arvicola terrestris. Ciekawe było stwierdzenie myszy leśnej Apodemus flavicollis w trzeciej wypluwce oraz badylarki - Micromys minutus w czwartej. Ostatnim gatunkiem była mysz polna - Apodemus agrarius.
Mamy ogląd jakie ssaki z rodziny gryzoni występują w Witowie. Mnogość gatunków oznacza dobrą kondycje środowiska. Więcej pokarmu w postaci ssaków, tym więcej sów i innych drapieżników. Sowy polują od wieczora do brzasku. Niektóre gatunki także za dnia. W nocy nie muszą konkurować o pożywienie z innymi mięsożercami. Gryzonie są  aktywne w nocy i w dzień. Żerują głównie nocą. Wychodzą wtedy z nor i gniazd w celu poszukiwania pokarmu. 
Gryzonie wydają na świat wiele potomstwa. W ilości siła. Im więcej potomków, tym większa szansa na przetrwanie. Większość z nich zginie w brzuchach drapieżców - łańcuch troficzny umiejscawia gryzonie pośrodku. 
Zaskoczeniem w wynikach badań była mysz leśna, która jest związana z lasami, dużymi ogrodami i parkami. W Witowie znajdują się rozległe zadrzewienia śródpolne. Niedaleko Witowa są obszary porośnięte starodrzewem (Morsko) i gęstymi krzewami i drzewami (Siedliska) - idealny biotop dla myszy leśnej.
Uszatka - Witów. Fot. K. Czajowski
Wypluwki uszatek z Witowa zostały poddane analizie. Wiemy już czym się żywią i jakie gryzonie są dostępne w okolicy. Fot. K. Czajowski

4 września 2014

OBSERWACJE FENOLOGICZNE - WILGA

Wilga odlatuje około 20 sierpnia. Czasami możemy obserwować pojedyncze osobniki we wrześniu, rzadko w październiku. Ptaki mają jeszcze dostęp do pokarmu w postaci gąsienic i rozmaitych owoców. Wilgi wędrują do tropikalnej Afryki.
Obserwacja z 04.07.2014:
1 osobnik, samica, Szczytniki, gm. Proszowice, pow. proszowicki, godz. 18.19.
Szczegóły obserwacji: ptak siedział na wierzbie. Przeskakiwał po gałęziach. Udało sie udokumentować spotkanie z wilgą.
Samica wilgi na wierzbowej gałązce. Fot. MM
Ptak pozował i nie bał się. Fot. MM
Wilga we wrześniu to miły akcent odchodzącego lata. Fot. MM


2 września 2014

OBSERWACJE FENOLOGICZNE KUKUŁKI

Kukułki to niezwykłe ptaki. Ich zachowania są znane wielu ludziom. Kukułki odlatują do Afryki już w połowie sierpnia. Zdarzają się obserwacje późniejsze, które zaliczamy do tak zwanych obserwacji fenologicznych. Kukułki można spotkać w październiku. Każda taka obserwacja jest niezwykle interesująca. Kukułki mają dwie odmiany barwne - szarą i rzadszą rudą. Czasami występują też wariacje tych dwóch odmian barwnych.


Obserwacja fenologiczna kukułki:
31.08.14 - godz. 16.40 - Kowary, pow. proszowicki, gm. Radziemice - 1 osobnik
30.08.14 - godz. 11.30 - Kowary, pow. proszowicki, gm. Radziemice - 2 osobniki w locie
Kukułka z Kowar. Fot. MM
Kukułka z Kowar - ujecie drugie. Fot. MM